ArtisticMinds Cultural Living Hub Poland. W Polsce powstaje przestrzeń dla inkluzywnej twórczości

Od lipca 2026 roku Agencja Muzyczna CRAVE koordynuje polski ArtisticMinds Cultural Living Hub – lokalny ekosystem łączący kulturę, mentoring, rozwój kompetencji i narzędzia cyfrowe. Nie będzie to jednak jedno miejsce z konkretnym adresem i stałym programem. Polski Hub działa w elastycznej formule Outreach & Pop-Up, a jego pierwsze publiczne działania rozpoczęły się już w sierpniu.

ArtisticMinds wchodzi w kolejny etap. Po miesiącach badań, spotkań z ekspertami, warsztatów i pracy nad narzędziami edukacyjnymi projekt przechodzi coraz mocniej z etapu przygotowania do praktycznego działania.

Jednym z jego kluczowych rezultatów jest sieć ArtisticMinds Cultural Living Hubs, która powstaje w pięciu krajach partnerskich. Polski Hub koordynuje Agencja Muzyczna CRAVE, a jego baza organizacyjna znajduje się w Warszawie.

Hub, czyli niekoniecznie jeden budynek

Kiedy mówimy „hub”, najłatwiej wyobrazić sobie konkretną przestrzeń – salę warsztatową, pracownię czy centrum kultury. W ArtisticMinds założenie jest szersze.

Cultural Living Hub ma być przede wszystkim lokalnym ekosystemem, który łączy młodych twórców, mentorów, ekspertów sektora kultury, organizacje społeczne, instytucje i narzędzia cyfrowe. Ma umożliwiać rozwijanie twórczości, zdobywanie nowych kompetencji, udział w kulturze oraz budowanie relacji ze środowiskiem kreatywnym.

Dlatego polski Hub będzie działał w modelu Partner-Led, Outreach & Pop-Up. CRAVE odpowiada za jego koordynację, ale poszczególne działania mogą odbywać się w różnych miejscach – w przestrzeniach instytucji i organizacji partnerskich, podczas wydarzeń typu pop-up, a także online.

Taki model został wprost przewidziany w opracowanym w ramach projektu Raporcie Typologii. Outreach & Pop-Up Hubs mogą korzystać z tymczasowych przestrzeni, współpracować z istniejącymi instytucjami i docierać do uczestników tam, gdzie stała infrastruktura nie jest potrzebna lub uzasadniona.

Dla kogo powstaje Polski Hub?

Główną grupą uczestników są młodzi artyści w wieku 18-25 lat z niepełnosprawnością intelektualną i/lub osoby neuroatypowe, w tym osoby w spektrum autyzmu lub z dysleksją.

Ale wokół nich ma powstać znacznie szersza sieć. W działania Huba będą angażowani również:

• artyści i eksperci sektora kultury i sektorów kreatywnych,
• mentorzy,
• edukatorzy i osoby prowadzące działania twórcze,
• specjaliści zajmujący się dostępnością i wsparciem uczestników,
• organizacje społeczne i kulturalne,
• instytucje publiczne i edukacyjne,
• rodziny i opiekunowie.

Chodzi więc nie tylko o zorganizowanie kilku warsztatów, ale o stworzenie środowiska, w którym różne kompetencje spotykają się wokół jednego celu: większego i bardziej aktywnego udziału młodych osób z różnymi potrzebami w kulturze i sektorze kreatywnym.

Od inspiracji do własnej twórczości

Jednym z najważniejszych działań realizowanych w ramach Hubów będzie Program Kulturalno-Kreatywny ArtisticMinds. Program prowadzi uczestników przez kolejne etapy procesu twórczego. Najpierw pojawia się kontakt ze sztuką i kulturą oraz szukanie inspiracji. Później uczestnicy rozwijają własne historie i pomysły, przechodzą do tworzenia prac artystycznych, a finalnie prezentują je szerszej publiczności.

W praktyce oznacza to m.in.:

• wizyty w miejscach związanych z kulturą,
• pracę z mentorami,
• storytelling i działania wykorzystujące narzędzia cyfrowe,
• warsztaty twórcze,
• pracę nad własnymi realizacjami artystycznymi,
• wydarzenia i publiczne prezentacje efektów programu.

W projekcie sztuka nie jest ograniczona do jednej dziedziny. Uczestnicy mogą pracować m.in. z obrazem, storytellingiem, performancem, teatrem czy muzyką cyfrową. To właśnie ten ostatni obszar jest szczególnie bliski CRAVE i doświadczeniu naszej agencji.

Dostępność od początku, a nie jako dodatek

Jednym z podstawowych założeń Polskiego Hubu jest projektowanie działań tak, aby dostępność nie pojawiała się dopiero wtedy, kiedy ktoś zgłosi konkretny problem. Raport Typologii wskazuje m.in. na potrzebę stosowania dostępnej i zrozumiałej komunikacji, uwzględniania potrzeb sensorycznych, zapewniania możliwości wyciszenia oraz dostosowywania sposobu prowadzenia działań do indywidualnych potrzeb uczestników.

Dlatego przy wyborze miejsc dla działań Huba będziemy sprawdzać ich dostępność, a podczas wydarzeń stacjonarnych planowane będzie również zapewnienie cichej, niskostymulacyjnej przestrzeni.

Równie istotne są zasady dotyczące zgody, prywatności i sposobu prezentowania uczestników. ArtisticMinds zakłada ciągłą, świadomą zgodę, poszanowanie autorstwa i autonomii twórczej oraz możliwość decydowania przez uczestnika, czy i w jaki sposób chce być widoczny w materiałach, dokumentacji czy podczas publicznych prezentacji.

Lipiec: budujemy strukturę. Od sierpnia: zaczynamy działać publicznie

Polski ArtisticMinds Cultural Living Hub działa od lipca 2026 roku. Pierwsze tygodnie to przede wszystkim etap organizacyjny: dostosowanie europejskiego modelu Huba do polskiego kontekstu, określenie zasad jego działania i dostępności, budowanie lokalnej sieci interesariuszy oraz przygotowanie programu na kolejne miesiące.

Od sierpnia rozpoczęły się pierwsze publiczne działania. W kalendarzu pierwszego sezonu Huba znajdą się:

• bezpłatne szkolenie z poświadczeniami (sierpień, online) – ok. 15 godzin warsztatów dla ekspertów sektora kultury oraz specjalistów pracujących z młodzieżą z niepełnosprawnością intelektualną oraz osobami neuroatypowymi: jak włączać sztukę, kulturę i narzędzia cyfrowe w pracę wspierającą dobrostan psychiczny,
• webinar o dostępności w muzyce i dystrybucji cyfrowej (wrzesień) – jak wydawać i promować muzykę tak, żeby docierała do wszystkich, plus pokaz narzędzi cyfrowych projektu,
• warsztaty twórcze z narzędziami cyfrowymi (jesień-zima) – młodzi artyści w parach z mentorami z branży: wizyty kulturalne, komiksy cyfrowe, prace digital art,
• Live Exhibition (wiosna 2027) – publiczny pokaz twórczości uczestników i finał programu mentoringowego; najzdolniejsi zaprezentują swoje prace na międzynarodowej produkcji finałowej na Cyprze.

Sieć pięciu krajowych Living Hubs będzie prowadzić regularne działania do zakończenia projektu – i również po nim: założeniem ArtisticMinds jest, aby Huby na stałe wpisały się w lokalne społeczności i działały dłużej niż sam projekt. W Polsce pierwszy sezon programu zaplanowaliśmy do czerwca 2027 roku.

Co dalej?

Najbliższe miesiące będą poświęcone uruchamianiu kolejnych elementów programu w Polsce – pracy z mentorami i młodymi artystami, działaniom kulturalnym i twórczym oraz budowaniu współpracy z organizacjami i ekspertami, którzy chcą wspierać bardziej dostępny sektor kultury.

Jeśli jesteś muzykiem lub osobą z branży kreatywnej i chcesz spróbować roli mentora, pracujesz z młodzieżą z niepełnosprawnością intelektualną i szukasz nowych narzędzi, albo prowadzisz placówkę czy organizację, która chciałaby dołączyć do warsztatów – napisz do nas: [email protected].

Będziemy pokazywać kolejne etapy Polish Hubu, ludzi zaangażowanych w jego działania oraz efekty pracy uczestników. Bo ostatecznie Living Hub nie ma być kolejnym projektem istniejącym tylko w prezentacji i dokumentacji. Ma być miejscem – fizycznym, cyfrowym albo czasem po prostu tworzonym na kilka godzin – w którym można naprawdę spotkać się, stworzyć coś własnego i mieć przestrzeń do uczestniczenia w kulturze na własnych zasadach.

ArtisticMinds – Promoting inclusivity and accessibility of the Culture & Creative Sector through digital and social innovation (nr 101173645) jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach programu Kreatywna Europa. Wyrażone poglądy i opinie należą wyłącznie do autorów i nie muszą odzwierciedlać stanowiska Unii Europejskiej ani Komisji Europejskiej.